Sụt cân là một dấu hiệu quan trọng, thường phản ánh một căn bệnh nặng.
Sở dĩ sụt cân vì năng lượng ăn vào (thức ăn) ít hơn năng lượng tiêu đi (chuyển hóa cơ bản cộng với hoạt động). Vì vậy, nguyên nhân sụt cân có thể do ăn ít quá (biếng ăn, thiếu ăn, bệnh mạn tính…) hoặc do tiêu thụ năng lượng nhiều quá (chuyển hóa tăng, hoạt động thể lực quá mức).
Cơ thể mất nước nhiều cũng gây sụt cân nhanh. Thí dụ: dùng thuốc lợi niệu, ra nhiều mồ hôi nhiều, thiếu nước uống, kiêng muối quá mức đều có thể sụt cân.
Tuy nhiên những nguyên nhân nguy hiểm nhất lại chính là những căn bệnh nghiêm trọng cần phải được phát hiện và điều trị kịp thời.
Sau đây là những nguyên nhân sụt cân chủ yếu gặp trong lâm sàng, không kể những trường hợp cơ thể mất nước:
Đái tháo đường
Sụt cân là triệu chứng quan trọng của bệnh đái tháo đường. Mới đầu, sụt cân chủ yếu do mất mước (vì đái nhiều). Sau đó, cân tiếp tục giảm do mất nhiều glucose qua nước tiểu (vì glucose niệu). Thiếu insulin và thừa glucagon cũng làm giảm tổng hợp protein và mỡ, đồng thời tăng quá trình tiêu protein và tiêu mỡ.
Người bệnh đái tháo đường ăn khỏe hơn người bình thường nhưng vẫn sụt cân vì năng lượng ăn vào dù cao cũng không bù đắp nổi những tiêu hao năng lượng do bệnh. Ăn nhiều mà vẫn sụt cân là một trong những đặc điểm của đái tháo đường.
Cường giáp
Còn gọi là nhiễm độc giáp, mà thể hay gặp nhất là bệnh Basedow, trong bệnh này, tuyến giáp tăng tiết hormone, chủ yếu là thyroxin (T1), tăng mạch chuyển hóa ở các mô và tiêu hao rất nhiều năng lượng.
Người bệnh gầy sụt nhanh chóng, mặc dầu ăn ngon miệng và ăn nhiều, nhất là các glucid như cơm, đường. Bệnh cảnh lâm sàng còn có mắt lồi, bướu giáp, run tay, tim nhanh, sợ nóng, nhiều mồ hôi, ỉa chảy, rụng tóc, dễ cáu kỉnh. Cũng có khi (nhất là người cao tuổi) chỉ có sụt cân đơn thuần, không có các triệu chứng trên.
Bệnh tiêu hóa
- Các bệnh viêm tụy mạn, xơ nang tụy, hay tạo phân có mỡ, gầy sụt nhanh chóng mặc dù ăn vẫn nhiều.
- Viêm ruột, ký sinh trùng, hẹp thực quản, loét dạ dày tá tràng, thiếu máu ác tính, xơ gan… đều có thể gây sụt cân. Ngoài ra còn liên quan tới những triệu chứng như: chán ăn, nôn mửa, tắc, kém hấp thu, viêm.
Một số bệnh đặc biệt
Lao, bệnh nấm, viêm màng trong tim nhiễm khuẩn dạng bán cấp, bệnh AIDS đều có thể gây sụt cân.
Ung thư
Trường hợp sụt cân mà không có biểu hiện gì đặc biệt khác, có khả năng là ung thư ở một vị trí kín đáo nào đó. Phải tìm nguyên nhân ở ống tiêu hóa, tụy, gan, hạch, máu… Sụt cân só lẽ do chán ăn là chính, nhưng chuyển hóa cũng có tăng ít nhiều.
Bệnh tâm thần
Điển hình nhất là bệnh biếng ăn tâm thần. Một số bệnh tâm thần khác cũng gây sụt cân (tâm thần phân liệt, trầm cảm…)
Suy thận mạn
Nhiều khi suy thận biểu hiện trước tiên bằng gầy sụt do chán ăn.
Tóm lại, ở người bệnh sụt cân mà ăn nhiều hơn, nên nghĩ đến đái tháo đường, nhiễm độc giáp, kém hấp thu thức ăn, rồi đến bệnh bạch cầu, u lympho. Nếu ăn vẫn bình thường hoặc kém đi, có thể đó là triệu chứng của ung thư, nhiễm khuẩn, suy thận, bệnh tâm thần hoặc bệnh nội tiết. Khi phát hiện một trong những triệu chứng trên, các bạn hãy tìm đến bác sĩ để được tư vấn và chữa chạy kịp thời. Tốt nhất hãy lên kế hoạch đi khám định kỳ để biết được tình trạng sức khỏe của mình một cách tốt nhất.
st
0 nhận xét:
Đăng nhận xét