Béo phì là căn bệnh thường gặp ở trẻ em và thực sự là điều đáng lo ngại đối với các bậc làm cha mẹ. Trẻ bị béo phì không chỉ có nguy cơ cao với các bệnh tim mạch, huyết áp, xương khớp mà còn dễ bị các vấn đề về tâm lý nữa. Vậy đâu là nguyên nhân? Có cách nào để ngăn chặn béo phì không?
Nguyên nhân gây nên bệnh béo phì ở trẻ em
- Nguyên nhân đầu tiên phải kể đến là do yếu tố di truyền bẩm sinh. Một điều tra cho thấy, nguy cơ mắc chứng béo phì ở trẻ em tăng gấp 4 lần nếu một trong hai cha mẹ của trẻ bị béo phì và sẽ tăng gấp 8 lần nếu cả hai đều béo phì.
- Ban đầu căn bệnh này cũng có thể do ảnh hưởng của tâm lí: những trẻ bị trầm cảm, stress, có nguy cơ mắc bệnh béo phì cao hơn các trẻ bình thường.
- Một nguyên nhân nữa phải kể đến do lúc đầu trẻ “ốm yếu” có thể được hưởng một sự bù đắp, bồi dưỡng bằng một sự ăn uống, tẩm bổ quá mức, kéo dài... giống như một sự tăng cường thể chất có thễ dẫn trẻ đến béo phì ở trẻ.
- Do trẻ thiếu hoặc lười hoạt động thể dục thể thao, gây nên sự tồn đọng các chất sinh nhiệt lượng và làm tích lại dưới dạng các khối mỡ. Theo các nhà nghiên cứu của Ðại học Glasgow ở Scotland cho biết, trẻ em ba tuổi có những hoạt động “từ nhẹ nhàng đến sôi nổi” trung bình chỉ 20 phút mỗi ngày. Tiến sĩ James Hill, giáo sư khoa nhi và y học của Ðại học Colorado, cũng cho biết: “Không chỉ trẻ em Anh quốc mà còn trẻ em hầu hết các nước trên thế giới đều có thói quen ít vận động”.
- Hoặc do trẻ suốt ngày gắn mình vào màn hình tivi, máy vi tính...
- Ngoài ra, do sai lầm của các bậc cha mẹ trong chế độ ăn uống: cho trẻ ăn quá nhiều đồ ăn nhanh, nước soda, nước ngọt, hay ăn quá nhiều năng lượng vượt quá nhu cầu, nhất là năng lượng từ chất béo, tuy nhiên ăn nhiều chất đạm, bột đường cũng bị thừa cân béo phì vì các chất này khi vào cơ thể dư thừa đều có thể chuyển hóa thành chất béo dự trữ.
- Cuối cùng, nguyên nhân ít gặp là do các căn bệnh về nội tiết như sự hoạt động không tốt của các tuyến thượng thận hoặc tuyến giáp, hội chứng di truyền về nội tiết có tên là Prader-Willi.
Béo phì ảnh hưởng tâm lý và sức khỏe của trẻ như thế nào?
Béo phì ở trẻ có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và tương lai của trẻ.
Ảnh hưởng đầu tiên thuộc về lĩnh vực tâm lý – xã hội: trẻ quá béo sẽ chịu đựng những “cái nhìn” thiếu thiện cảm của mọi người, bị mọi người trêu chọc, trẻ béo phì thường vụng về, chậm chạp, điều này ảnh hưởng đến tâm lý và khả năng học tập ở trẻ.
Ảnh hưởng thứ hai là sức khỏe cho trẻ: khi đến tuổi trưởng thành, các vấn đề liên quan đến sự rối loạn lipid (mỡ), bên cạnh đó cũng làm xuất hiện những triệu chứng khác như: tăng cholesterol, mỡ máu cao (hypercholestérolémie) hoặc dư thừa quá mức chất insulin có thể dẫn đến bệnh tiểu đường sau này cho trẻ. Hơn thế nữa, béo phì ở trẻ em còn là nguồn gốc phát sinh các biến chứng nghiêm trọng sau này: hội chứng tim mạch, tăng huyết áp, rối loạn tuần hoàn não, hô hấp, biến chứng chỉnh hình các chi dưới (complications orthpédiques). Vì thế, các bậc làm cha mẹ phải có phương pháp giảm một cách tuyệt đối, càng sớm càng tốt sự thừa cân ở trẻ em.
Cách chữa trị bệnh béo phì cho trẻ
Đầu tiên, bạn cần phải xác định đúng trọng lượng cơ thể của trẻ. Để đánh giá cân nặng của trẻ thừa hay thiếu, có thể dựa vào chỉ số khối cơ thể (KCT) bằng cách lấy cân nặng chia cho bình phương chiều cao: KCT= trọng lượng/(chiều cao)2. Nếu KCT dưới 18: trọng lượng quá nhỏ; từ 18-20 là bình thường nhưng ở giới hạn dưới; từ 18,5-24,9 là bình thường; từ 25-29,9 là dư cân nặng bình thường; từ 30-34,9 là béo vừa phải; từ 35-39,9 là béo phì nặng; vượt quá 40 là béo phì ở mức báo động.
Khi thấy con mình có chỉ số KCT ở mức trên 25, bạn cần áp dụng ngay các biện pháp giảm cân khoa học sau đây:
Có một chế độ ăn uống hợp lý cho trẻ
- Bạn nên cho trẻ ăn nhiều trái cây và rau quả thay vì thức ăn nhanh hoặc thực phẩm ăn liền. Lý tưởng nhất là 5 trái cây, rau/ngày.
- Hạn chế những thức uống ngọt, có gas, đồ ăn vặt có hàm lượng chất béo và đường cao. Thay vào đó cho trẻ uống thật nhiều nước lọc hoặc sữa ít béo và ăn thức ăn bổ dưỡng.
- Hạn chế tối đa các món ăn giàu protein (đạm) như thịt, cá, trứng... chỉ 1 lần/ngày.
- Thay thế các đồ ăn chiên, rán, xào bằng những đồ nấu ăn ít béo như nướng, luộc và hấp.
- Hãy cho trẻ ăn khẩu phần ít hơn và chia nhỏ bữa ăn nhưng vẫn tôn trọng một nhịp độ 4 bữa ăn/ngày (kể cả bữa ăn phụ, nhẹ), đầu buổi chiều, kiên quyết loại bỏ thói quen ăn vặt như quà, bánh kẹo...
- Không để cho trẻ bỏ bữa ăn sáng, vì điều này có thể khiến trẻ ăn quá nhiều sau đó.
- Khuyến khích trẻ ngồi ăn tại bàn và không cho trẻ ngồi ăn trước truyền hình hoặc máy vi tính sẽ khiến trẻ ăn nhiều và không biết là mình đã no.
- Bạn nên giảm tối đa các loại phomat khô, chỉ nên dùng 1 lát/ngày và ưu tiên cho các loại sữa chua (yaourts) ở các bữa ăn khác.
Bạn có thể áp dụng chế độ ăn uống trên cho trẻ nhưng điều quan trọng cần chú ý là phải làm sao đáp ứng được nhu cầu dinh dưỡng hợp lý và cần thiết của trẻ ở các lứa tuổi trong khẩu phần ăn hàng ngày.
Hoạt động thể dục thể thao
Cho trẻ tiến hành các hoạt động hàng ngày: tập thể dục, leo cầu thang bộ, đi xe đạp, đá bóng, nhảy dây, đi bộ tới trường, tham gia tối đa các hoạt động dã ngoại (cắm trại, leo núi, bơi lội...), hoạt động thể lực, chân tay tối thiểu 1 tiếng/ngày. Vì hoạt động thể dục thể thao sẽ giúp trẻ tiêu hao năng lượng cần thiết và làm đốt cháy lượng mỡ dư thừa.
Bạn hãy động viên, an ủi tinh thần trẻ bằng cách tham gia tập cùng trẻ, hay rủ bạn bè của trẻ tập cùng, có như thế trẻ sẽ không chán. Đặc biệt, bạn phải khéo léo nói cho trẻ thấy vai trò quan trọng của việc tập luyện để có được một thân hình đẹp.
Hạn chế thời gian xem truyền hình, dùng máy vi tính và chơi điện tử
Xem tivi và chơi các trò chơi điện tử sẽ làm trẻ tăng cân nhanh chóng. Theo các nhà nghiên cứu cho biết khi xem tivi, làm giảm sự trao đổi chất. Hãy tác trẻ ra khỏi màn hình tivi bằng cách yêu cầu trẻ giúp đỡ bạn làm việc nhà, tham gia các hoạt động ngoài trời như tham gia các trò chơi với bạn,…
Giấc ngủ
Giấc ngủ rất quan trọng đối với trẻ, bạn hãy cho trẻ ngủ ít nhất 8-9 tiếng/ngày. Hãy tập cho trẻ thói quen đi ngủ sớm và thức dậy sớm. ngủ ít sẽ làm giảm khả năng tiêu mỡ của trẻ đó, nhất là vào ban đêm.
Động lực
Bạn phải là người cha người mẹ tâm lý, luôn luôn động viên và khuyến khích trẻ một cách hợp lý về quá trình giảm cân. Chính sự động viên kịp thời sẽ giúp trẻ tự tin hơn. Tuyệt đối không được “chọc ghẹo” trẻ, vì làm như thế trẻ sẽ thấy xấu hổ, tủi thân.
Ngoài ra, việc điều trị béo phì ở trẻ cần sự phối hợp gia đình và nhà trường. Chính thói quen ăn uống không khoa học ở gia đình sẽ là nguyên nhân cho bệnh béo phì ở trẻ. Vì thế, gia đình cần sự cộng tác và hiểu biết. Ở nhà trường cần tổ chức các giờ chơi, vận động thể dục thể thao thường xuyên, vận động tổ chức ăn uống phù hợp với nhu cầu theo từng lứa tuổi. Thầy cô giáo cần dạy cho trẻ thói quen ăn uống và lối sống lành mạnh. Có như thế, trẻ mới có trọng lượng cơ thể ổn định và học tập tốt được.
Bạn cũng có thể lên kế hoạch cho cả gia đình hoạt động ngoài trời, chẳng hạn đi sở thú, đi bơi hoặc đi chơi công viên sẽ là tác dụng tốt trong quá trình giảm cân dành cho trẻ đó.
Làm cha làm mẹ, ai cũng mong muốn con mình được khỏe mạnh, không có ốm đau, bệnh tật. Ngay từ bây giờ, bạn hãy là những người cha người mẹ tốt, tâm lý và thấu hiểu. Hãy giúp con mình giảm cân thành công các bạn nhé.
S
T
T
0 nhận xét:
Đăng nhận xét