Dậy thì sớm là một trong những nguyên nhân hàng đầu làm chặn đứng sự phát triển chiều cao ở trẻ vị thành niên.
Không ít phụ huynh khi thấy con mình dậy thì sớm đã chủ quan nghĩ rằng việc này không sao, thậm chí có người cho điều đó là tốt. Song họ đâu ngờ, chính suy nghĩ sai lầm đó đã khiến nhiều trẻ mất cơ hội phát triển chiều cao.
Giai đoạn dậy thì
Dậy thì là giai đoạn chuyển tiếp giữa trẻ em và người lớn. Ở giai đoạn này cơ thể các em sẽ phát triển các đặc điểm sinh dục thứ cấp và cơ quan sinh dục ngày càng hoàn chỉnh để có thể thực hiện chức năng sinh sản.
- Ở nữ: tuổi dậy thì từ 10 - 12 tuổi, vú và mông phát triển, xuất hiện lông nách, lông mu, tử cung to ra... và bắt đầu có kinh.
- Ở nam: tuổi dậy thì từ 12 - 14 tuổi, vai nở nang, bể tiếng, xuất hiện râu và lông mu, cơ quan sinh dục to ra… Và có hiện tượng xuất tinh về đêm.
Trong giai đoạn này, có sự tăng tiết các nội tiết tố sinh dục như estrogen ở nữ, testosteron ở nam và sự tăng vọt về chiều cao.
Hiện tượng dậy thì sớm và nguyên nhân
Nếu tuổi dậy thì sớm trước 9 tuổi thì được xem là dậy thì sớm. Ở các em, dậy thì sớm thường sớm ngưng phát triển chiều cao và tuổi mãn kinh sau này của các em nữ cũng sớm hơn. Theo các nhà khoa học, nguyên nhân gây nên hiện tượng dậy thì sớm gồm có:
1. Tình trạng béo phì đang ngày càng gia tăng ở trẻ em. Chính sự tích tụ mỡ ở cơ thể gây nên sự rối loạn chuyển hóa nội tiết tố.
2. Các hormone tăng trưởng được cho vào thức ăn trong chăn nuôi gia súc. Và khi ăn thịt các loại gia súc có chứa các hormone tăng trưởng này, trong một thời gian dài, sẽ dẫn đến hiện tượng dậy thì sớm.
3. DEHP (Di (2-ethylhexyl) phthalate) là một chất hóa học được sử dụng để tạo độ dẻo trong ngành nhựa. Hiện nay DEHPcòn được sử dụng để tạo độ đục trong ngành thực phẩm như trong nước ép trái cây, thạch rau câu, thạch trái cây... để hấp dẫn người tiêu dùng.
Khi vào trong cơ thể, DEHP sẽ mô phỏng các hormone tự nhiên hay cản trở đến hoạt động của các hormone này trong cơ thể và gây ra những tác hại sau:
- Gây nên hiện tượng dậy thì sớm ở các em nữ.
- Cơ quan sinh dục nam teo nhỏ, không phát triển bình thường.
Từ những nguyên nhân gây nên hiện tượng dậy thì sớm ở trẻ em, các bậc cha mẹ nên lưu ý tránh để con em mình béo phì và việc sử dụng thực phẩm, nước uống nào trong gia đình là điều hết sức quan tâm.
Dậy thì sớm ảnh hưởng xấu đến sự phát triển chiều cao
Các hormone gây dậy thì sớm kích hoạt sự phát triển xương khiến trẻ cao lên rất nhanh. Tuy nhiên, các đầu xương sau đó nhanh chóng đóng lại khiến trẻ không tiếp tục cao thêm. Do đó, những trẻ bị dậy thì sớm thường thấp hơn bạn cùng lứa và không đạt đến chiều cao mà gene di truyền của trẻ quy định.
Hiện nay, ngày càng nhiều trẻ em có hiện tượng dậy thì sớm. Nhiều bà mẹ chợt nghi ngờ và lo lắng khi thấy con mình mới 7, 8 tuổi đã xuất hiện mầm vú… Trước đây, dấu hiệu dậy thì sớm chỉ xuất hiện ở độ tuổi 12, 13 hoặc muộn hơn.
Phát hiện sớm để lấy lại chiều cao
Để có thể giúp con lấy lại chiều cao như bao người bình thường khác, các bậc phụ huynh cần đưa con đi khám khi có biểu hiện dậy thì sớm. Việc khám sớm sẽ giúp cho trẻ được điều trị kịp thời, vì nếu để muộn, nghĩa là khi các đầu xương đã đóng kín thì không có cách gì làm trẻ cao lên được. Việc đến bác sĩ sớm cũng giúp cứu trẻ khỏi các tình huống hiểm nghèo bởi nhiều ca dậy thì sớm là do u bướu gây ra.
Hiện nay, đối với những trường hợp có nguy cơ lùn khi trưởng thành do dậy thì sớm sẽ được chỉ định dùng hormone tăng trưởng để làm tăng chiều cao cho trẻ, nhưng với điều kiện là phải được điều trị sớm. Theo các bác sỹ, tốt nhất là dùng thuốc từ 4 - 5 tuổi. Thường dưới 10 tuổi thuốc mới có tác dụng đáng kể. Tuy nhiên, trên thực tế phần lớn bệnh nhân có nhu cầu dùng hormone tăng trưởng tại bệnh viện lại đến muộn, khiến các bác sĩ không chỉ định điều trị được.
Những người thấp bé do di truyền sẽ không thể cải thiện chiều cao bằng loại thuốc trên. Do đó, với những trẻ này, cha mẹ nên cung cấp một chế độ dinh dưỡng tốt, tập luyện hợp lý nhằm phát huy tối đa chiều cao mà gene quy định.
Trước thực tế ngày càng gia tăng trẻ dậy thì sớm thì nhu cầu dùng hormone môn tăng trưởng cũng tăng theo. Tuy nhiên, do chi phí cho một trường hợp điều trị là rất tốt kém và phải kéo dài nhiều năm nên có nhiều gia đình không có đủ khả năng để chữa trị cho con hoặc điều trị không đến cùng.
Đáng chú ý là trẻ càng nặng cân, tiền thuốc dùng hàng năm càng nhiều. Thường một trẻ lùn nguyên phát (do tuyến yên không sản xuất đủ hormone tăng trưởng) nặng 10kg sẽ tốn hơn trăm triệu đồng mỗi năm chỉ riêng tiền thuốc, chưa kể chi phí xét nghiệm và các khoản khác. Nếu trẻ nặng 20kg thì tiền thuốc có thể sẽ tăng gấp đôi. Do đó, việc điều trị sớm không chỉ đem lại hiệu quả cao mà còn giúp tiết kiệm.
st
0 nhận xét:
Đăng nhận xét